صفحاتی هميشه‌گی از روزهای گذشته طبقات هم‌راهان درباره‌ی دوهفته‌نامه

 

بهاره جلال‌زاده هم‌راه با او / آثار پيشين و bjmsh56 [@] yahoo [.] com

 

نامه‌رسان info [@] forough [.] net

 

© 1381 تا 1385 برداشت مطلب از «فروغ» به شرط ذكر مأخذ، نام صاحب اثر و اعلام نشانی مجله مانعی ندارد.

طراحی صنعتی، از الف تا يا: آ.اِ.گ (AEG)

بخش دوم

ترجمه و تنظيم از بهاره جلال‌زاده

در اين صفحه، به تدريج ترجمه‌ی كتاب «طراحی صنعتی، از الف تا يا»* نوشته‌ی شارلوت و پيتر فيل** ارائه و كامل می‌شود. در شماره‌ی پيش، مقدمه‌ی كتاب منتشر شد و اينك اولين نام از نمايه‌ی اين كتاب مرور می‌شود.

آ.اِ.گ (AEG)

زمان و محل تأسيس: 1883، برلين، آلمان

سالن توربين (Turbine)، طراحی پيتر برنس برای آ.اِ.گ (1908-1909)

پنكه‌ی برقی آ.اِ.گ در سال 1912 طراحی‌شده توسط پيتر برنس

ساير تصاوير: پيتر برنس، طراح، مشاور هنری و معمار آلمانی پوستر تبليغاتی آ.اِ.گ در سال 1907 با طراحی پيتر برنس كتری برقی آ.اِ.گ طراحی‌شده توسط پيتر برنس

در سال 1881 ميلادی اميل راتنو (1838-1915) از «نمايش‌گاه بين‌المللی الكتريسته» در پاريس ديدن كرد و در آن‌جا حباب نورانی توماس آلوا اديسون را ديد و تا حدی تحت تأثير آن قرار گرفت كه حق ليسانس آن را خريد و در سال 1883 شركت آلمانی اديسون در زمينه‌ی الكتريسته‌ی كاربردی¹ را تأسيس كرد. شركت كم‌كم به شركت صنايع عام الكتريكی (آ.اِ.گ)² تغيير نام داد. كاتالوگ شركت برای «نمايش‌گاه جهانی» پاريس 1900 توسط هنرمند سبك هنر ‌نو، اتو اكمان (1865- 1902) طراحی شد و همين شخص نشان شركت را هم به سبك هنر‌ِ نو طراحی كرد. با اين وجود، در سال 1907 آ.اِ.گ با پيتر برنس، مشاور هنری و معمار و طراح، قرار داد بست و او اولين اقدامات را برای ايجاد هويت سازمانی شركت صورت داد. پس از طراحی مجدد نشان آ.اِ.گ، برنس نه تنها به طراحی يك‌پارچه دامنه‌يی از كالاهای الكتريكی مثل كتری برقی، ساعت و پنكه ادامه داد، بلكه ساختمان كارخانه‌ی مورد نياز توليدات آن را نيز طراحی كرد. مايكل ون دوليويو دوبروولسكی، مهندس توليد آ.اِ.گ، دريافت كه كليد موفقيت در توليد انبوه محصولات با كيفيت بالا بر استاندارد كردن اجزاء قابل تعويضی استوار است كه بتوان آن قطعات را به جای استفاده در يك محصول در محصولات متعدد به كار برد. اين نوع استاندارد محصول و روش‌های نوين ساخت كه توسط آ.اِ.گ به كار گرفته شد، ايده‌ی اوليه‌ی شكل‌گيری «وركبوند آلمان» شد كه پيتر برنس يكی از بنيان‌گذاران آن در 1907 بود. هرمان موتسيوس (1861- 1927) فرد محوری ديگری كه در شكل‌گيری وركبوند نقش داشت، به شركت‌‌های آلمانی اصرار ورزيد تا زيبايی‌شناسی ملی برای «گونه»³ و «استاندارد» را توسعه دهند به نحوی كه منجر به «يك‌پارچه‌گی ذوق عمومی» گردد. آ.اِ.گ از اولين شركت‌هايی بود كه ايده‌های موتسيوس را اجرا كرد و توليدات لوازم خانه‌گی را با اجزاء استانداردشده مونتاژ كرد و به اين ترتيب، دسته‌يی از محصولات، نظير كتری‌ها و پنكه‌های روميزی پرطرف‌دار توسط پيتر برنس طراحی شد (1908). با هويت سازمانی قوی به‌دست آمده از برنامه‌های جامع طراحی برنس، آ.اِ.گ به سازنده‌يی هدايت‌گر در محصولات الكتريكی تبديل شد. آ.اِ.گ در نمايش‌گاه منزل 1927 وركبوند كه در فرانكفورت برگزار می‌شد، شركت كرد و در آن‌جا پنكه‌ی برقی، كتری برقی، آب‌گرم‌كن، لامپ‌ها و كتری‌های كارخانه در ميان ديگر محصولات به نمايش گذاشته شد. در دهه‌ی 1960، اين شركت به ويژه به خاطر وسايل سفيدِ خانه‌گی⁴ با كيفيت بالا معروف شد. با اين وجود، در دهه‌ی 1980، آ.اِ.گ با بحران مالی مواجه و در پی آن، سهام و مديريت آن توسط دايملر- بنز خريداری و به عهده گرفته شد و بالاخره در سال 1994 به شركت سوئدی الكترولوكس واگذار شد. تا به ام‌روز مفهوم كيفيت بالا و فرم ملايم آن خيلی موفقيت‌آميز بوده و نام آ.اِ.گ به عنوان يك شركت توليدی خيلی بزرگ و پررونق باقی مانده است.

1- Deutsche Edison Gesellshaft

2- Allgemeine Elektricitäts Gesellschaft (AEG)

3- type

4- White goods

.................................... 

* Industrial Design A-Z

** Charlotte & Peter Fiell

Ç