سال ششم

يازده آذر 1386

 

 

صفحاتی هميشه‌گی

از روزهای گذشته

طبقات

هم‌راهان

درباره‌ی دوهفته‌نامه

 

 

 

انسيه سياوش

هم‌راه با او / آثار پيشين

و

ncsiavash

[@] gmail [.] com

 

 

 

نامه‌رسان

info [@] forough [.] net

 

 

© 1381 تا 1386

برداشت مطلب از «فروغ» به شرط ذكر مأخذ، نام صاحب اثر و اعلام نشانی مجله مانعی ندارد.

 

ورودی مسافر

نگاهی به آثار عكاسی طاها مغانی

انسيه سياوش

 

نمايش‌گاه عكس «طاها مغانی» به شكل انفرادی و با عنوان «آگاه‌زيان مغانی» با نوزده قطعه عكس سياه و سفيد و يك عكس رنگی در «گالری مهروا» در آبان 1386 برپا شد. اين نمايش‌گاه حاصل يك سال و نيم تا دو سال انديشه و سه ماه كار پيوسته‌ی اوست.

 

آغاز روايت با ويدئو-آرت

روايت طاها مغانی را در ويدئو-آرت برگرفته از عكس‌ها می‌توان مشاهده كرد. حركات، چرخش چتر در دست مرد، انتخاب فضای يك اتوبوس، تأكيد طاها در برخی از فريم‌های ويدئو بر زاويه‌ی دوربين كه تأكيد بر نگاه آدم‌هاست، تأكيد بر ميزان نور در صحنه كه مربوط به آگاهی افراد از زنده‌گی و موقعيتی‌ست كه در آن زيست می‌كنند، تأكيد بر رنگ سياه و سپيد، تأكيد بر تك‌رنگ شدن در فريم‌های متفاوت ويدئو، كند شدن حركت‌ها و ريتم تكراری موزيك در برخی صحنه‌های ويدئو-آرت، عينك‌های دودی زنان تك‌رنگ‌پوش و مردانی كه رنگ به رنگ‌اند. همه‌ی اين موارد گويای دغدغه‌های تفكر زنده‌گی در طاها مغانی‌ست. در چندين فريم، آواز و موسيقی محلی را در قالب‌های عزا و عروسی می‌توان شنيد كه هم‌راه با چرخش‌های تصويری متفاوتی‌ست. در آخرين فريم ويدئو طاها همانند شروع ويدئو می‌گويد: "از اول شروع می‌كنيم." و تكرار را دو باره گوش‌زد می‌كند.

 

 

روايت عكس‌ها

روايت عكس‌ها فارغ از جنسيت مسافران قصه‌ی زنده‌گی بود، زنده‌گی كه گاهی از آن آگاه‌ايم و گاهی غافل. برای طاها مغانی شايد جنسيت هم ويژه‌گی ديگر عكس‌ها باشد؛ زن و قصه‌ی ميوه‌ی سيب، زن و قصه‌ی زمين.

گه‌گاه جابه‌جا شدن مسافران مرد و زن، روايت حركت است، از ديار آشنايی پا به سرزمين چندگانه‌گی‌ها نهادن با هم‌سفران گونه‌گون. وسيله‌ی سفر می‌تواند از جنس انتخاب‌های ما باشد، اما می‌دانيم در اين حركت كجا ايستاده‌ايم، چه از دست داده‌ايم و چه چيز كسب كرده‌ايم. گاه نمی‌‌دانيم مقصد كدام است، گاه نيز باز می‌گرديم و با دو چشم بی‌سو نگاهی به عقب می‌اندازيم، نگاهی به آن دسته‌بندی‌های سياه و سپيدمان و برمی‌خيزيم حتا از روزن يك راه نيمه روشن، شايد بدين شكل بر مركب سوار شويم و شايد مقصد سفر را مشخص كنيم. در اين وادی انتزاعی، گرچه جنسيت مسافران مهم نيست، اما آگاه بودن از سفر دغدغه‌ی روايت است.

 

روايت يك عكاس

طاها مغانی متولد سال 54 در شهر تهران است. مديريت صنعتی خوانده و بعد كافه‌داری را پيشه‌ی خود كرده است. از هشت سال پيش به فعاليت حرفه‌يی در زمينه‌ی عكاسی پرداخته است. چندين نمايش‌گاه عكس در كافه‌ی 78 داشته و سپس به هم‌كاری و برگزاری نمايش‌گاه‌ با گروهی از عكاسان همت گماشته است. البته اين گروه پنج شش نفره قبلا نسبت به برگزاری نمايش‌گاه در چند شهر مثل آبادان و زاهدان اقدام كرده بودند، اما تغيير نام گروه به «1+» در واقع زمينه‌ی تشكيل گروهی منسجم و علاقه‌مند را فراهم كرده است. اين گروه طی برگزاری نمايش‌گاه در شهرهای مختلف، مقدمات نمايش آثار و عضويت يكی از هنرمندان عكاس هر شهر را در گروه خود فراهم كرده  است. گروه «1+» تا كنون در شهرهای اروميه، همدان و سنندج نمايش‌گاه برگزار كرده و با پی‌روی از رسالت خود كه انگيزه‌ی نام‌گذاری گروه‌شان تلقی می‌شود، در صدد است تا زمينه‌ی هم‌كاری‌های بيش‌تری را در ساير شهرها فراهم كند.

برای گفت‌وگو با او از پله‌های ورودی گالری پايين می‌روم. روی ديوار عكسی‌ست كه مسير ورودی را به مسافران نشان می‌دهد، روی ديوار درون عكس نوشته: «ورودی مسافر».

 

گفت‌وگو

> تفاوت‌های بين يك عكاس آماتور و حرفه‌يی چيست؟

با تحصيلات آكادميك در هر رشته‌يی موافق‌ام، اما الزامی در رفتن به دانش‌گاه نيست، فقط كافی‌ست يك استاد در كنار تو باشد و در همه حال تكنيك‌ها را به تو گوش‌زد كند. از نظر من همين‌ها تحصيلات عكاسی‌ست و در كنار يك استاد بودن بسيار مؤثر است، انگار به نوعی در يك دوره‌ی خصوصی شركت كرده‌‌يی. من اين شانس را داشتم، دوستان زيادی در كنار من بودند كه عكاس حرفه‌يی بودند و من با اين دوستان سفر‌های زيادی رفتم و تجربه‌های منحصر به فردی كسب كردم. در واقع، من در محضر آن‌ها تكنيك‌های عكاسی را ياد گرفتم. در طی اين هشت سال گذشته از راه‌نمايی‌های اين دوستان استفاده كردم و يك سری مطالعاتی در عكاسی انجام دادم. به علت سفرهای بسيار زياد به نقاط مختلف دنيا خيلی زياد عكس ديدم و به طور جدی به مطالعه‌ی فرهنگ و هنر اين كشور‌ها پرداختم.

در مورد اين نمايش‌گاه نيز بايد بگويم من اول يك عكاس‌ام و بعد به روايت می‌پردازم و بالطبع اولين چيزی كه بايد در عكس‌ها لحاظ شود تكنيك است و بعد بايد ببينم در اين فريم روايت من چيست. حتا چيدمان موجود در عكاس‌های نمايش‌گاه نيز دارای معنی خاصی‌ست و بايد عكس‌ها را به ترتيب ديد.

> آيا تكنيك بر ايده رجحان دارد؟

راست‌اش را بخواهيد نمی‌توانم بگويم كه اين دو با هم برابر هستند. در واقع، ايده برای من مهم‌تر است، اما در واقع اگر واقعی‌تر نگاه كنيم، من كلی ايده دارم برای آن كه فيلمی تهيه كنم، اما تكنيك‌های فيلم‌سازی را نمی‌دانم. مسلما در كارم هيچ پيش‌رفت خاصی نخواهم كرد. با اين همه باز هم نمی‌توانم بگويم كه اين دو، يعنی ايده و تكنيك، با هم برابر هستند يا نه. به هر جهت، تأكيد می‌كنم كه برای خود من ايده بسيار اهميت دارد. در واقع، در عكاسی شايد آدم بسيار توان‌مندی در تكنيك باشيد، اما اگر ايده‌ی خاصی نداشته باشيد، بيننده را جذب نمی‌كنيد.

> آيا با ارائه‌ی جهان‌بينی عكاس در عكس‌هايش موافق‌ايد؟

فكر می‌كنم رسالت يك عكاس همين است و من كاملا موافق‌ام. در حال حاضر عكاسی دارای شاخه‌های مختلف است؛ عكاسان خبری، صنعتی، ورزشی و ... اين‌ها همه عكاس‌اند و خوش‌بختانه ما در مملكت‌مان عكاسنا خبری درجه‌ی يك داريم كه در سطح جهانی نيز ديده می‌شوند، اما به نظر من رسالت يك عكاس هنری تنها همين است كه جهان‌بينی‌اش و آن‌چه را در ذهن‌اش هست، ارائه دهد.

«فرهنگ و صورت» و گروه «1+» در لومون فرانسه

نقل خبری از ايسنا: عكس‌های مغانی برگزيده‌ی فستيوال لومون با عنوان «فرهنگ و صورت» بوده، كه تا 23 نوامبر (دوم آذر ‌ماه 1386) در شهر ‌لومون برپا بوده است.‌ ‌اين نمايش‌گاه را شهرداری، دانش‌گاه و مركز فرهنگی اين شهر تدارك ديدند كه در بر گيرنده‌ی يازده قطعه عكس او در ‌اندازه‌های سی در چهل سانتی‌متر بود. ‌محتوای عموم عكس‌های اين هنرمند عكاس، عاشورايی‌اند، اما چهار فريم آن‌ها روايت فرهنگ نقاط مختلف ايران ‌اعم از آبادان، دماوند، تهران و شوش دانيال است.

طاها مغانی در اين باره می‌گويد: "در واقع، من دعوت شدم برای اين كه هم‌راه با تنی چند از دوستان در شهر لومون فرانسه نمايش‌گاهی از عكس‌هايمان را برپا كنيم و من از بين اين دوستان انتخاب شدم. با توجه به نمايش‌گاه ايران‌شناسی كه در اين شهر برپا می‌شود، در قسمت عكس از عكس‌های من استفاده شد. عنوان نمايش‌گاه «فرهنگ و صورت» است. در اين مكاتبات گروه «1+» را مطرح كردم، اين كه گروه تمايل دارد كارهايش را در آن‌جا ارائه دهد. در واقع جذاب است كه كارهای ما را در جای ديگری نمايش داده شود. اكنون در كنار كارهای من كارهای گروه نيز از فرهنگ ايران نمايش داده می‌شود."

 

Ç