عكس‌هايی از يك عمر زنده‌گی

به ياد پل نيومن، عكس‌نوشته‌هايی با ترجمه‌ی نصرالله سررشته‌دار

پل نيومن بازی‌گری برنده‌ی اسكار، فيلم‌ساز، راننده‌ی مسابقه، خيّر و فعال سياسی بود. يك بار چنين گفت: "من هميشه بازی‌گر نقش‌های دارای شخصيت بوده‌ام." و همين‌طور: "من تنها مثل شنل قرمزی بودم." ... ادامه

روی غبار رد انگشتان‌ات

طرح‌ها و عكس‌های انسيه سياوش

بيا روی هلال ماه

    هم‌بازی تاريكی كهكشان شويم

و تو

    روی گونه‌هايم ستاره بكاری

و من

    شهاب اشك دل‌تنگی و بوسه و آغوش

    گسيل نگاه‌ات كنم

از اين‌جا مرو

    سياره‌ی زيستن‌ام ... ادامه

شناس‌نامه‌ی شاه‌نامه، بخش نخست

مروری بر منابع به كار رفته در سرودن شاه‌نامه توسط محمود كوير

شاه‌نامه‌ی فردوسی دارای شناس‌نامه‌يی‌ست. منابع و مآخذی در کار بوده‌اند که فردوسی به آن‌ها نگاه کرده و آموخته و برداشت کرده و سرانجام آن حماسه‌ی داد و خرد را آفريده است. فردوسی هنرورز و شاعر و پژوهش‌گری ارج‌مند بوده است. در تمام شاه‌نامه، در هر داستان و سرگذشت که چونان دريايی پرموج است، مرواريدهای رخشان انديشه‌های دانايی دل‌آور ديده می‌شود. انديشه‌هايی انسانی بر بنيان داد و دانايی.

من بر آن ام که دانای توس و فرزانه‌ی ايران با دانشی گسترده و بينشی استوار، اين کتاب‌ها را خوانده و بخشی از آن داستان‌ها را از راويان گوناگون شنيده و بر اين بستر و زمينه، شاه‌کار بی‌مانند خويش را باز آفريده است ... ادامه

شمس تبريزی، مرغ موج‌آشيان

به بهانه‌ی روز بزرگ‌داشت مولانا، مقاله‌يی از عبدالرحيم ثابت

... شمس تبريزی آن مرغِ آبی موج‌نشينی‌ست كه جان از تنگ‌نای دل‌گير خانه‌های خرد و كوی و برزن‌های آشنا و معمول رهانده است و بر چكاد كوه موج‌ها خانه ساخته. مردی كه با آوای تندر و توفان و خروش سهم‌گين كوبش موج‌ها به سماع می‌ايستد. مردی كه حماسه‌ی بشكوهِ بود و وجودش ما را به گريز از خواری و خردی می‌خواند. تنها دمی درنگ در حضور او كافی‌ست تا احساس كنيم كه خروش اقيانوس‌ها در بركه‌ی خرد و خالی و خلوتِ وجودمان جاری شده است ... ادامه

در شب‌های حافظی

به بهانه‌ی روز حافظ، يادداشت‌هايی از شهاب مباشری و بازخوانی سه غزلِ حافظ

بيست مهر در تقويم ساليانی‌ست يك شبانه‌روز برای بزرگ‌داشت حافظ - كه بر او رحمت باد! بر او رحمت باد چون هر بار ديوان غزليات‌اش و فضای آرام‌گاه‌اش بهانه‌يی می‌شود برای فال و تماشای ما اهالی زمانه‌ی شلوغِ تنهايی! آن قدر اطراف‌مان را سر و صدا انباشته كه ندا و نوايی را كه بايد بشنويم و آوازی را كه بايد به گوشی برسانيم، ناتوان‌ايم و در نتيجه‌اش، تك و تنها.

حالا باز به همان بازی‌ها، يادم می‌آيد شب‌هايی از شب‌های حافظی را ... ادامه

پايان كار علی‌رضا بنياد

يادداشتی از حسين كاشانی به ياد قصه‌گوی طنزپرداز

نوشتن از يك دوست، با عمری خاطرات تلخ و شيرين، با وجودی كه جملات و واژه‌ها قادر به بيان تمامی احساسات نيست، خيلی سخت و دشوار نيست. آن‌چه سخت است نوشتن و سپس پاك كردن و باز نوشتن و پاك كردن است. آخر، هر چيزی را كه نمی‌توان نوشت. يعنی مصلحت ايجاب نمی‌كند، مانند راننده‌يی كه راه درازی پيش رو دارد، ولی گاز می‌دهد و سپس ترمز می‌كند و اين كار را تكرار می‌كند. به راستی، اين طور سفری چه دل‌شوره‌اور و آزاردهنده است ... ادامه

يك قلب خسته ازضربان ايستاده است

غزلی از حميد روزی‌طلب

من مرده‌ام. نشان كه زمان ايستاده است

و قلب من كه از ضربان ايستاده است

مانيتور كنار جسد را نگاه كن

يك خط سبز از نوسان ايستاده است

چون لخته‌يی حقير نشان غمی بزرگ

در پيچ و تاب يك شريان ايستاده است ... ادامه

شعر، واژه، زبان‌شناسی: زبانِ زايا و شاعر توانا

گفت‌وگوی پژمان طرفه‌نژاد با حميد روزی‌طلب

تقسيم‌بندی‌های مختلف شعری و ارزش‌گذاری‌های بعضا سليقه‌يی در حيطه‌ی ادبيات از ديرباز وجود داشته است، اما اين مقوله در دهه‌های اخير به صورت پررنگ‌تری نمود يافته و مباحثی غيرتخصصی را دامن زده است. آن كه فلان قالب شعری دارای قابليت‌های ويژه‌يی‌ست و مابقی نه يا اين كه به ظن بعضی تنها يك شيوه‌ی گويش شعری مشخص را می‌توان اثر هنری ناميد و ...، مواردی‌ست كه از دل اين تقسيم‌بندی‌ها بيرون می‌آيد ...

غزل «يك قلب خسته از ضربان ايستاده است»، سروده‌ی حميد روزی‌طلب، دارای ويژه‌گی‌های خاصی‌ست كه انگيزه‌يی شد برای تهيه‌ی گفت‌وگويی دوستانه در باره‌ی آن و گريز به مباحثی كه اشاره شد ... ادامه

توافقات هوايی

يك گزارش - داستان از بابك طيبی

پيش‌گو گفت: "مو ديگه درس‌امو از برم ... نهادن‌مون سر کار، يه ساعت ديگه تو هواپيما نگه‌مون می‌دارن که شام به‌مون ندن، بعدش هم می‌گن بفرماين سالن انتظار."

اين اسم را وقتی حدس‌اش درست از آب در آمد، گذاشتم رويش. در سفر داخلی هوايی اين قدر فرصت نيست که آدم‌ها به اسم شناخته شوند، ولی اين سفر طوری شد كه بسته به رفتار هر کسی اسمی در ذهن گذاشتم.

سر همان يک ساعتِ پيش‌گو موسيقی لايت قطع شد و صدای لطيفی اعلام کرد که به سالن انتظار برويم، هواپيما نقص فنی دارد. چه ما که تهران سوار شده بوديم ... ادامه