|
|
|
|
||||||||||||||
|
عاشقان دانايی محمود كوير
چند روز پيش با مهمانی از ایران به آکسفورد رفته بوديم. او را بردم کليسای بسيار قديمی این دانشگاه. دانشگاهی که حالا هزار سال دارد. دانشگاهی با سیونه دانشکدهی مستقل، شش سالن دائمی و خصوصی، يکصد کتابخانه با بيستونه سالن مطالعه، شش موزه، بيستهزار دانشجو و دوازدههزار کارمند. در دهانهی ورودی داخل کليسای دانشگاه، بر ستون سمت راست، تصويری آويختهاند و بر آن يادداشتی. برويم و بخوانيم، نوشته است: پانصد سال پيش سه کشيش برای اصلاحات در دين و جلوگيری از قدرت کليسا و آميخته شدن آن با سياست اقدام کردند. آنها دستگير شدند. دو تن از آنان بر عقايد خود ماندند و در برابر همين کليسا در آتش سوزانده شدند. نفر سوم که «کرانمر» نام داشت ...
هانری هشتم از سال 1509 تا 1547 به مدت 38 سال بر انگلستان سلطنت کرد. هانری هشتم، در اوائل سلطنت، خود را يک کاتوليک نشان میداد. وزير او، کاردينال واولسه، هانری هشتم را به اتحاد با پاپ تشويق میکرد. وقتی که پاپ اجازهی طلاق ملکهی انگلستان، کاترين دو آراگون، را به هانری هشتم نداد، پادشاه انگلستان نخستوزير خود واولسه را از کار برکنار کرد، و توماس کرامول را که طرفدار اصلاحات دينی بود، به جای او به نخستوزيری گماشت. توماس کرامول بر اين عقيده بود که پادشاه انگلستان بايد بر نهادهای دينی و کليساها سرپرستی بکند و پاپ حق دخالت در امور دينی و نهادهای مذهبی در محدودهی کشور انگلستان را ندارد. در اين هنگام، توماس کرانمر، اسقف اعظم کانتربوری، صيغهی طلاق هانری هشتم را از ملکه کاترین دو آراگون جاری کرد و پادشاه با معشوقهی خود، آن بالوين، ازدواج کرد. در سال 1534، حکمی از طرف پادشاه صادر شد که به موجب آن، پادشاه انگلستان رئيس کليساهای انگلستان اعلام گردید. اين حکم جدايی کليساهای انگلستان را از تابعيت پاپ رسميت داد. به دنبال اين حکم، توماس کرامول اصول جديدی را به عنوان اصلاحات دينی در مراسم نيايش وارد و تمام صومعهها را به نفع سلطنت منحل كرد و اموال آنها را نيز مصادره. پيرايش دين بدون حادثه در انگلستان پيش نرفت. توماس مور و جان فيشر را به خاطر وفاداری به پاپ به قتل رساندند. اعتراضات بخشی از مردم معتقد به کاتوليسيسم، در بين سالهای 1536 و 1537 انگلستان را به آشوب و خونريزی کشيد. هانری هشتم که برای حفظ سلطنت خود به کاتوليک بودن تظاهر میکرد، حکم لغو تعدد مذهب را صادر کرد. اين بار کشتار پروتستانها و سوزاندن آنان در ميادين عمومی شهرها، به عنوان ملحد شروع شد. هانری هشتم، برای حفظ تاج و تخت خود، پشتیبانیاش را از توماس کرامول سلب کرد، و او را در در سال 1540 با ساطور گردن زدند.
توماس کرانمر كه کشيش کليسای کانتربوری بود، در سال 1489 به دنيا آمد. وی و دوستاناش، لاتيمر و ريدلی، برای اصلاحات و پيرايش دين بسيار کوشيدند. چون دوران اصلاحات با ديکتاتوری دينی به پايان رسيد، لاتيمر و ريدلی در برابر کليسای دانشگاه آکسفورد در آتش سوزانده شدند. کرانمر توبهنامه امضا کرد و قرار شد تا در حضور ملکه و پادشاه انگلستان در برابر کليسای دانشگاه توبهنامهی خويش را برای مردم بخواند. شش ماه پس از مرگ دلآورانهی لاتيمر و ريدلی، در روز موعود و در حضور ملکه و شاه اتفاق غريبی افتاد. توماس کرانمر، با لبخندی بر لب، توبهنامه را از هم دريد. به سوی آتش رفت. دست راست خود را، که توبهنامه را امضا کرده بود، در آتش نهاد و سوزاند و آن گاه خود به شعلهها پيوست. آن روز، بيستويکم مارس سال 1556 بود، روز دليری و دانايی!
|
|
