|
تأخر فرهنگی
مهدی مهدوی
به بهانهی
چاپ و انتشار لوموند ديپلماتيك،
اين شماره بحث اصلاحات ساختاري را موقتا تعطيل ميكنم
و به استقبال اين امر فرخنده و مبارك ميروم.
1- در حوزهی جامعهشناسي مفهومي با نام تأخر فرهنگي
(cultural lag)
وجود دارد. علماي اين رشته در تعريف آن بيان ميكنند، تأخيري كه در
تطبيق ميان تغييرات فرهنگ غيرمادي و فرهنگ مادي ايجاد ميشود، تأخر
فرهنگي نام دارد. به عبارتي، در جوامع ابتدا و به سرعت تغييرات در
ابزار و وسايل تكنولوژي در بين مردم مورد استقبال قرار ميگيرد و پس از
آن با تأخير و به مرور زمان فرهنگ متناسب با اين ابزار در ميان جوامع
جا ميافتد. ميزان و اندازهی اين تأخير به نوع جامعه بستهگي دارد كه
توسعه يافته باشد يا جهان سومي. در كشورهاي پيشرفته مردم با تأخير
كمتري اين شكاف را پر ميكنند و در كشورهاي در حال توسعه راه
طولانيتر و مسير سنگلاخيتر است.
در ايران آنچه كه شاهان قجري و سلطنت پهلوي را بيشتر مجذوب خود كرد،
ماشين و هواپيما و راهآهن و تلفن و تلگراف و ... بود. البته مردم هم
دراين شيفتهگي همراه و همگام با رهبران خود بودند. اقتصاد و صنعت
در همهی برنامههاي توسعه مورد توجه برنامهريزان بود، روشنفكران و
نخبهگان هم بدون توجه به فرهنگ تودههاي مردم صلاح و رستگاري را
تغييرات در ساخت سياسي ميدانستند و همهی ابزارهای فنآوري وارد كشور
شد، ساخت سياسي هم تغيير پيدا كرد، اما هنوز اندر خم يك كوچهی توسعه
هستيم! آن چه مورد غفلت قرار گرفت، فرهنگ بود.
2-
اگر
روزي گذرتان به حوالي سهراه
امينحضور
و خيابان جمهوري
افتاده
باشد،
مغازهها
پر از لوازم خانهگي
و غيرخانهگي
خارجي،
به خصوص كرهاي،
هست:
سامسونگ، ال.جي.،
و
سوني،
آيوا
و ... كسي
نيست تا سؤال
كند در ازای
اين همه بازار مصرفي كه در اختيار اين شركتهاست،
چه سودي عايد كشور ميشود.
با فروش هر محصول خارجي فرصت اشتغالي از كارگر ايراني گرفته ميشود
و ...
شايد كسي نبايد در عصر جهاني شدن اقتصاد اعتراض كند،
اما كشورهاي پيشرفته
برا ي حمايت از كشاورزان خود كه
پنج
درصد از جمعيت كشورشان را شامل ميشوند
به دامپينگ
(dumping)
روي ميآورند.
يعني يارانه ميدهند
تا كالاي كشاورزي صادراتي زير قيمت تمام شده به فروش برسد.
در حوزهی
فرهنگ اولين مجله كه تحت ليسانس مجلات معتبر خارجيست،
مجلهی
«اقتصاد ايران» است كه نمايندهی
«اكونوميست» در ايران است و دومين آن «فروغ» كه لوموند ديپلماتيك را
منتشر ميكند.
به اميد آن كه به همان اندازه كه در حوزهی
اقتصاد و كالا،
اجازهی
ورود نمايندهگي
به كشورهاي خارجي ميدهيم،
در حوزهی
فرهنگ و فكر هم ازهمين سعهی
صدر و وسعت نظر برخوردار باشيم!
é |
سيزده 
