بازگشت به صفحه‌ی اول

بايگانی و خاطره‌های قديمی‌تر

تاريخ «کامل» اينترنت - بخش اول

مصطفا حاجی‌زاده

mostafa [ @ ] hajizadeh.org

«من فقط شخصی با يک علاقه‌مندی سالم به اينترنت و شبکه‌های رايانه‌ای هستم.» و اين شخص سعی کرده تاريخ کاملی برای اينترنت بنويسد: «شايد تاريخ کامل نباشد، اما تلاشی معتبر است. اين متن تاريخ اينترنت از ديد يک خوره‌ی رايانه است که ميل دارد بيش از آن چه که دستورالعمل‌ها به ما می‌گويند، بداند.»

نتيجه‌ی اين تلاش متنی‌ست که نمی‌توان به ساده‌گی از آن چشم پوشيد. صفحه‌ای بلندبالا که هر واقعه را با ذکر تاريخ در يک بند نوشته و اين وقايع آن قدر هستند که به نظر نمی‌رسد چيزی از قلم افتاده باشد: کشف اولين باگ رايانه‌ای در نهم سپتامبر 1945، فروش آتاری 2600 به قيمت دويست دلار در دسامبر 1977، اولين اعلان عمومی پروژه‌ی گنو در 27 سپتامبر 1983، عرضه‌ی نسخه‌ی يک مرورگر موزائيک در 21 آوريل 1993، ... و حتا تا اين اواخر: عرضه‌ی نسخه‌ی يک مرورگر فايرفاکس در نهم نوامبر 2004 يا شکسته شدن رکورد سرعت شبکه‌های نوری در سی نوامبر.

قصد کرده‌ام اين متن را برای «فروغ» ترجمه کنم و در هر شماره قسمتی از آن را منتشر کنيم تا زمانی که کل آن چه موجود است، ترجمه شود. می‌پندارم اين متن لياقت قرار گرفتن در بخش تازه‌بنيان «فن‌شناسی» فروغ را داشته باشد. به ترتيب، سال به سال پيش خواهيم آمد، چنان که در اين اولين قسمت وقايع سده‌های هفدهم تا نوزدهم ميلادی را در پيش رو داريم. تمام توضيحات محصور بين [] و نيز تمامی پانويس‌ها از مترجم است.

تا سده‌ی نوزدهم ميلادی

1642

بليز پاسکال (Blaise Pascal) رياضی‌دان، فيزيک‌دان، و فيلسوف مذهبی اهل فرانسه بود. يکی از خدمات او به علوم طبيعی ساخت ماشين‌حساب‌های مکانيکی‌ست. پاسکال دست‌گاهی برای محاسبه‌ی هشت رقمی با قابليت نگه‌داری يکان و ده‌گان و صدگان و ... پديد آورد که پاسکالاين (Pascaline) ناميده می‌شود.

به افتخار خدمات علمی او نام «پاسکال» بر يک زبان برنامه‌نويسی و هم‌چنين چند مفهوم رياضياتی [و فيزيکی] گذارده شده است.

1791

چارلز ببيج (Charles Babbage) در شهر توتنسِ داون‌شاير انگلستان به دنيا آمد. برخی ببيج را به خاطر خدماتی که از طريق ابداع ماشين تحليل‌گر (analytical machine) خود به طراحی بنيادين رايانه رسانده است، «پدر محاسبه‌گری» و مخترع اولين رايانه‌ی ديجيتال می‌دانند. استفاده از کارت‌های پانچ ژاکارد (Jacquard punch cards)، [ژوزف ماری ژاکاردِ (Joseph Marie Jacquard) فرانسوی بافنده‌ی ابريشم بود و با به کار بستن کارت‌های پانچ روشی برای خودکارسازی بخشی از فرآيند بافت ابداع کرد. ريشه‌ی اين اصطلاح از نام اوست.] کاربرد زنجيرها و قطعات ريز، و نهايتاً ساختار منطقی رايانه‌های مدرن، همه از اوست.

1830

ژوزف هنری آمريكايی نشان داد كه ارتباطات از راه دور شدنی‌ست. وی توانست بر سيمی به طول يك مايل جريان الكتريسيته را انتقال دهد و به كمك آن آهن‌ربايی را تحريك كند و آن هم به سهم خود زنگی  را به صدا در آورد. به اين ترتيب، تلگراف برقی اختراع شد.

1858

سايرس وست فيلد (Cyrus West Field)، بازرگان آمريکايی، بانی اصلی کشيدن اولين سيم تلگراف زيردريايی بين آمريکا و اروپا بود. در سال 1854 فيلد تصميم به ساخت يک خط تلگراف زيرآبی به طول دوهزار مايل بين نيوفاندلند [پانويس: Newfoundland، جزيره‌ای در سواحل شمال شرقی آمريکای شمالی.] و ايرلند گرفت. او در 1858 ارتباط تلگرافی اين دو نقطه را با موفقيت برقرار کرد، اما پس از يک ماه خط از بين رفت. نهايتا در سال 1866 بود که سيمی ماندگار و از نظر اقتصادی کارآمد در اين مسير کشيده شد.

7 مارس 1876

دو مخترع به نام‌های اليشا گری (Elisha Gray) و الکساندر گراهام بل (Alexander Graham Bell)، هر دو و جدا از هم، دست‌گاه‌هايی برای انتقال الکتريکی گفتار (تلفن) طراحی کردند. هر دو مرد طراحی‌های خود را شتابان به دفتر ثبت اختراعات رساندند، البته با چند ساعت اختلاف: الکساندر گراهام بل تلفن خود را زودتر به ثبت رساند.

ادامه دارد ...

é